مقاله ای از دکتر احمد رمضانپورنرگسی در مورد دلایل شکست پژوهشهای مدیریتی در سازمانهای دولتی

باسمه تعالی

چرا پژوهش های مدیریتی در سازمان های دولتی شکست می خورد ؟

در مقدمه عرض می نمایم ، مقوله پژوهش های مدیریتی ، در حوزه علوم رفتاری است از آن جا که علوم رفتاری منعکس کننده دیدگاه های نظریه پردازان و تئوری پردازان است ، عموما دیدگاه هایشان نیز شدیدا تحت تاثیر فرهنگ ، آداب و سنن و ارزش های جامعه آنان می باشد .

و به طور طبیعی باید گفت : نوع نگاه آنان از دیدگاه فلسفی به انسان و سازمان ها با نوع نگاه ما به انسان ها و سازمان کاملا متفاوت است « به نظر می رسد حدود 80 % تئوری پردازان تئوری های مدیریتی متعلق به کشور های اروپای و آمریکایی یا کشورهای غربی است » .

چنان چه به سوال فوق الذکر تخصیص زده شود و بگوییم چرا پژوهش های مدیریتی در سازمان های دولتی ایران شکست می خورد ، آن گاه به راحتی می توان استنباط کرد که : فرمول پژوهش ها و تحقیقات مدیریتی غربی در سازمان های دولتی ما تقریبا با شکست مواجه می شود .

بدین منظور مهم ترین عوامــلی که موجب شکست های پژوهش های مدیریتــی در سازمان های دولتـی می شود ، عبارتند از :

1 ـ عدم احساس نیاز به پژوهش های سازمانی از سوی مدیران عالی :

از آن جا که مدیران سازمان های دولتی ما خلاء ، کمبــود و ابهامات در حوزه مدیــریت خود احساس نمی کنند در واقع احساس بی نیازی می نمایند . این امر موجب می شود که تنگناها ، موانع و چالش های عمده سازمان تحت مدیریت خود را نبینند و فکر می کنند همه چیز در شرایط مطلوب است . بنابراین نسبت به کار تحقیقاتی و پژوهشی احساس بی نیازی می نمایند . معمولا زمانی مدیران سازمان های دولتی به پژوهش های مدیریتی روی می آورند که مسایل و مشکلات درون سازمان خود را احساس کنند در چنین حالتی مدیران خود را ملتزم می دانند تا راه حلی برای رفع مشکلات سازمان پیدا کنند و وقتی چنین احساسی وجود نداشته باشد انگیزه ای هم برای رفتن به سمت و سوی پژوهش وجود نخواهد داشت از این رو روش های مدیریتی در سازمان های دولتی با شکست مواجه می شود .

2 ـ عدم نگرش مثبت از سوی مدیران :

متاسفانه دیدگاه مدیران ما از پژوهش ، یک ذهنیت مثبتی نیست به جهت این که احساس می کنند پژوهش و تحقیقات فایده و نتایج مثبتی را در بر ندارد .

این عدم اطلاعات کافی یا عدم درک از ضرورت در امور پژوهش موجب می شود تا نگرش مدیران نسبت به پژوهش های مدیریتی ، نگرش مثبتی نباشد لذا پژوهــش ها با شکست در سازمان های دولتی روبه رو می شود .

3 ـ عدم وجود سیستم علمی :

اگر مدیریت سازمان های دولتی ما مبتنی بر مطالعه باشد یعنی فضای مدیریتی در سازمان یک فضا و روش علمی باشد قطعا پژوهش های مدیریتی در سازمان های دولتی حاکم خواهد بود . لذا به علت عدم حاکمیت مدیریت علمی در سازمان ها ، همواره پژوهش های مدیریتی در سازمان های دولتی با شکست مواجه می شود .

4 ـ مقاومت در مقابل تغییر در لایه های سازمانی :

عموما بدنه و بخش هایی از کارکنان سطوح سازمانی مانند سطح میانی و عملیاتی به کارهای تکراری عادت کرده اند و ترجیح می دهند به همــان سبک سنتی و سابق خود ادامه فعالیت دهند لذا در مقابل اندیشه های نو و جدید مقاومت می کنند و هیچ گونه تمایلی به تغییر در سازمان خود ندارند و پژوهش های مدیریتی را بر نمی تابند .

5 ـ عدم وجود فضای رقابتی در سازمان های دولتی :

از آن جا که سازمان های دولتی ماهیت انحصاری دارند و رقیب ندارند لذا هیچ گونه تفکر جدید ، پروژه جدید و اندیشه جدیدی را در سازمان های خود پذیرا نمی شوند و این تفکر نیز موجب شکست پژوهش در سازمان های دولتی می شود .

6 ـ عدم آشنایی با مباحث تحول سازمانی :

امروزه بحـث روز دنیا بحـث تحول سازمان هاست و به تبــع آن مدیریت های سازمان دائــما به سمت بحث های جدید ، تکنیک های جدید است یعنی اداره سازمان ها مرتب دستخوش تغییرات شده و معمولا به روز هم هست بدین معنی که آخرین تکنیک های مدیریتی  را به سازمان های خود وارد می کنند ، بنابراین وقتی مدیران ما با آخرین یافته ها و تازه های پژوهشی مدیریتی و پیشرفت های علمی آشنا نیستند لذا خود را  ملزم نمی بینند که به سمت پژوهش های مدیریتی بروند .

7 ـ عدم وجود فرهنگ تحول :

بهبود و فرهنگ تحول به این معنی است که دائما یک گام به جلو باشیم همانند شعار امروز بهتر از دیروز یا فردا بهتر از امروز ، از آن جا که درون سازمان های دولتی ما انگیزه های پیشرفت و تحول خواهی وجود ندارد بنابراین پژوهش های مدیریتی در سازمن های دولتی با شکست روبرو می شود .

8 ـ عدم وجود جریان نظریه پردازی و اتاق فکر در سازمان های دولتی :

معمولا سازمان هایی به سوی پژوهش های مدیریتی می روند که در مدیریت آن سازمان تمایلی نسبت به ایده پردازی یا اتاق فکر وجود داشته باشد معمولا در چنین سازمان هایی است که کارهای مطالعاتی و تحقیقاتی صورت می گیرد و همواره خود را نیازمند به سوژه های جدید و پژوهش های مدیریتی می بینند . اما از آ ن جا که سازمان های دولتی خود را بی نیاز از نظریه پردازی ها و اتاق فکر می دانند لذا پژوهش های مدیریتی در سازمان های دولتی جایگاهی نداشته و شکست می خورد .

9 ـ ملموس نبودن آثار و نتایج پژوهش های سازمانی :

متاسفانه بسیاری از سازمان های دولتی ما دنبال آثار و نتایج پژوهشی در میان  مدت و بلند مدت نیستند بلکه بر عکس دنبال دست یافتن به نتایج زود رس و کوتاه مــدت هستند . لذا از پژوهش های مدیریتی فاصله می گیرند در پایان به استحضار می رساند ، موارد یاد شده در حد بضاعت ناچیز حقیر بوده است . یقینا با مطالعه علمی بیشتر موارد قابل توجه بیشتری همانند آموزش مدیریت و کارکنان سازمان ها ، بستر سازی و فرهنگ سازی لازم نیز در این خصوص قابل احصا می باشد .

ضمنا موارد مطروحه بالا در همه سازمان های دولتی ما کلیت نداشته و می توان گفت در بعضی از سازمان های دولتی ، پژوهش های مدیریتی جایگاه ویژه خود را داشته و توفیقات بزرگی هم به دست آورده اند .

ایّام عزّت پایدار